Covid 19 Pandemi Sürecinde Belirsizliğe Tahammülsüzlüğün İşten Ayrılma Niyetine Etkisi: Algılanan Örgütsel Desteğin Aracı Rolü

Dünya turizmi açısından 2019 yılı, seyahat eden kişi sayısı ve turizm ekonomisi bakımından en iyi sonuçların elde edildiği bir yıl olarak kayıtlara geçmiştir. 2019 yılı sonunda Çin Halk Cumhuriyeti’nde başlayan ve 2020 yılının başlarından itibaren tüm dünyaya yayılan koronavirüs pandemisi Covid-19, pek çok diğer sektör gibi turizmi de olumsuz etkilemiştir. Yerel ve uluslararası düzeyde uygulanan seyahat kısıtlamaları, etkinliklerin iptali ve sokağa çıkma yasakları, turizm ve bağlantılı iş sahalarında gelir ve istihdam kayıpları yaşanmasına sebep olmuştur.

Pandeminin beraberinde gelen gelecek kaygısı, belirsizlik algısı ve korku gibi olumsuz duygular pek çok farklı akademik araştırmada incelenmiştir. Bu tez çalışmasında Akdeniz ve Ege Bölgelerindeki 4 ve 5 yıldızlı otel çalışanı kişiler arasında anket yöntemi ile belirsizliğe tahammülsüzlük seviyesinin işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisi ve algılanan örgütsel destek algısının bu etki üzerindeki aracı rolü incelenmiştir. Yapılan anket çalışmasına 480 turizm çalışanı katılmış, 37 anket değerlendirmeye dahil edilmemiş ve 443 anket ile analizler gerçekleştirilmiştir. Uygulanan anket formu belirsizliğe tahammülsüzlük kısa ölçeği (BTÖ-12), işten ayrılma niyeti ölçeği (İANÖ), algılanan örgütsel destek ölçeği ve katılımcıların demografik ve mesleki profillerini de çıkaracak toplam 35 sorudan oluşmuştur.

Analizlerden elde edilen sonuçlara göre, belirsizliğe tahammülsüzlük seviyesi arttıkça işten ayrılma niyetinde de artış görülmektedir. Belirsizliğe tahammülsüzlük ile işten ayrılma niyeti arasında var olan ilişkide örgütsel desteğin algısının aracı rolü olup olmadığını tespit edebilmek için Hayes (Process) Analizi uygulanmış ve tam aracı rolü olduğu ortaya konmuştur. Farklı alt gruplarda turizm çalışanlarının hepsinin örgütsel destek algılama seviyeleri yüksek çıkmıştır. Algılanan örgütsel destek arttıkça, işten ayrılma niyetinin anlamlı bir şekilde azaldığı görülmüştür.

Covid-19 pandemisinin çok etkilediği ve yaşadığı kaybı henüz tam olarak telafi edememiş olan turizm sektörü çalışanlarının örgütsel destek algılama düzeylerinin %66 ile ortanın üzerinde yüksek olduğu görülmüştür. Bu sonuçlar, yöneticileri ve işverenleri tarafından desteklenmeleri halinde bunun olumlu yansımalarının görülebileceği şeklinde, önceki akademik çalışmaların sonuçlarını da destekleyen veriler olarak değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre her işletme için önemli bir değer olarak görülmesi gereken çalışanların, dış etkenlerin yaratacağı belirsizlikten korunması gerekmektedir. Pandemi gibi belirsizlik ve endişe kaynağı olan durumlarda turizm sektörünün ekonomik ve sosyal anlamda en çok etkilenen sektörlerden birisi olması ve emek yoğun niteliği, çalışanlarının özel olarak desteklenmesi gerektirir. İşverenler ve yöneticilerin sağlayacağı örgütsel desteğin çalışanlar tarafından yüksek düzeyli algılanmasının, işyeri değiştirme ya da sektörden ayrılma gibi düşünceleri azaltmasını sağlayacağı değerlendirilmiştir.